Choroba refluksowa przełyku to cofanie się treści żołądkowej do przełyku spowodowane najczęściej nieprawidłowym działaniem mięśnia dolnego zwieracza przełyku. Występowaniu choroby sprzyjają czynniki środowiskowe (nieprawidłowy sposób odżywiania, nadmierna masa ciała, mała aktywność fizyczna, stres, palenie tytoniu, oraz nadużywanie alkoholu). Do charakterystycznych objawów oprócz cofania się treści żołądkową należą puste odbijanie, zgaga oraz nudności.
Modyfikacje dietetyczne oraz normalizacja masy ciała u osób z nadwagą i otyłością stanowią obok leczenia farmakologicznego istotny element terapii w chorobie refluksowej przełyku.
Zalecenia dietetyczne w chorobie refluksowej przełyku.
1. Spożywaj od 4 do 6 niewielkich objętościowo posiłków o stałych porach.
2. Ostatni posiłek spożywaj najpóźniej 3 godziny przed snem i w tym czasie nie podjadaj nawet niewielkich przekąsek.
3. Nie popijaj posiłków dużą ilością płynów, ponieważ zwiększa to objętość żołądka.
4. Spożywaj posiłki w spokojnej atmosferze i bez pośpiechu.
5. Spożywaj posiłki w umiarkowanej temperaturze, aby nie podrażniać przełyku.
6. Przez co najmniej 2 godziny po posiłku nie kładź się. Nie wykonuj skłonów ani ćwiczeń fizycznych, ponieważ w tym czasie nasilają się objawy choroby.
7. Podczas przygotowywania posiłków unikaj ostrych przypraw (np. musztarda, ocet).
8. Stosuj odpowiednie techniki kulinarne. Wskazane jest gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez wcześniejszego obsmażania oraz pieczenie bez dodatku tłuszczu np. w folii lub rękawie termicznym. Unikaj smażenia z dodatkiem tłuszczu. Przeciwwskazane są również produkty wędzone i marynowane
Wyklucz z diety tłuste produkty i potrawy przesiąknięte tłuszczem
- tłuste mięsa, tłuste wędliny i kiełbasy, podroby, pasztety
- sery topione, pleśniowe
- kakao, czekoladę, wyroby czekoladowe
- tłuste sosy
- tłuste esencjonalne buliony
- placki ziemniaczane, frytki, pączki, ciasta z kremem
Unikaj również produktów i potraw ciężkostrawnych, które długo pozostają w żołądku:
- Grzyby
- Warzywa wzdymające i ciężkostrawne (kapusta, czosnek, por, cebula)
- Nasiona roślin strączkowych (np. groch, fasola, soczewica, ciecierzyca, soja)
Przeciwskazanymi napojami są:
- Kawa
- Kwaśne soki owocowe
- Napoje gazowane
- Napoje energetyczne
- Alkohol
Gdy objawy refluksu są bardzo dokuczliwe wybieraj produkty i potrawy o miękkiej konsystencji, co ogranicza konieczność gryzienia, żucia oraz w mniejszym stopniu pobudzi wydzielanie soku żołądkowego (np. pulpety, klopsy). W przypadku trudności z połykaniem zmień konsystencję posiłków na papkowatą.
Modyfikacje stylu życia, które pozwalają zmniejszyć objawy refluksu:
- Staraj się osiągnąć i utrzymać prawidłową masę ciała
- Dbaj o regularną aktywność fizyczną (spacer, marszobieg, jazda na rowerze, pływanie). Unikaj ćwiczeń zwiększających ciśnienie w jamie brzusznej tj. dźwiganie ciężarów, skłony. Niewskazane jest wykonywanie ćwiczeń bezpośrednio po posiłku
- Zrezygnuj z palenia papierosów i picia alkoholu
- Śpij w pozycji z wyżej uniesioną głową
- Unikaj noszenia obcisłych ubrań uciskających jamę brzuszną
- Zrezygnuj z gum do żucia
Bibliografia:
-„ Gdy dokucza zgaga…-zalecenia żywieniowe z chorobie refluksowej przełyku” Anna Małgorzata Taraszewska, Katarzyna Wolińska, Joanna Jaczewska -Schuetz
– Choroba refluksowa przełyku -Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
-„Otyłość a choroba refluksowa przełyku” Anna Taraszewska