Niedokrwistość (anemia)
Niedokrwistość to zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby erytrocytów we krwi. Może wynikać z utraty czerwonych krwinek w czasie ostrego lub przewlekłego krwawienia, nadmiernego rozpadu erytrocytów lub zaburzenia procesu krwiotworzenia będącego skutkiem niedoborów żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12 lub miedzi. Do głównych objawów niedokrwistości należą osłabienie, problemy z koncentracją, łatwa męczliwość, zawroty głowy, duszność, tachykardia, bladość skóry i błon śluzowych, łamliwość paznokci. Odpowiednio zbilansowana dieta stanowi podstawę profilaktyki i wsparcia leczenia niedokrwistości. Kluczową rolę odgrywa jednak leczenie przyczynowe i farmakologiczne.
Zalecenia dietetyczne w niedokrwistości
- Stosuj urozmaiconą i zróżnicowaną dietę zgodną z Talerzem Zdrowego Żywienia. Dieta powinna zapobiegać występowaniu niedoborów witamin i składników mineralnych
- Zadbaj, aby w codziennej diecie pojawiły się produkty pochodzenia zwierzęcego będące źródłem łatwiej przyswajalnego żelaza hemowego – chude mięso (np. wołowina, schab, kurczak, indyk), ryby, jaja (głównie żółtko)
- W twojej diecie nie powinno zabraknąć również produktów będących źródłem trudniej przyswajalnego żelaza niehemowego – nasion roślin strączkowych, pełnoziarnistych produktów zbożowych, orzechów, pestek czy zielonych warzyw liściastych.
- Żywność bogatą w żelazo łącz w jednym posiłku z produktami, które są źródłem witaminy C (np. pomidory, papryka, natka pietruszki, czarna porzeczka, sok z pomarańczy). Dieta bogata w witaminę C zwiększa przyswajanie żelaza niehemowego (z jaj i produktów roślinnych). W praktyce do chleba razowego dodaj paprykę a kaszę gryczaną posyp natką pietruszki, możesz również posiłek bogaty w żelazo popić sokiem z pomarańczy.
- Unikaj spożywania żywności bogatej w żelazo w połączeniu z produktami, które zawierają składniki utrudniające wchłanianie tego pierwiastka (fosforany, fityniany, szczawiany, taniny i wapń). Ogranicz spożycie produktów które są źródłem fosforanów (np. cola i inne ciemne napoje gazowane). Unikaj picia kawy i herbaty bezpośrednio po posiłku. Nie łącz również produktów bogatych w żelazo z dużą ilością nabiału. Niewskazane jest także łączenie produktów bogatych w żelazo ze szpinakiem i rabarbarem. Warto też sięgnąć po produkty fermentowane np. pieczywo na zakwasie, kiszonki, co powoduje uwalnianie żelaza z połączeń z fitynianami i szczawianami.
- Ważnym składnikiem w procesie tworzenia krwinek jest kwas foliowy zawarty w warzywach liściastych (np. kapuście, sałacie, jarmużu, natce pietruszki) oraz nasionach roślin strączkowych ( np. soczewicy, fasoli, grochu).
- Wybieraj produkty dostarczające witaminę B12, która również pełni istotną funkcje w wytwarzaniu czerwonych krwinek. Witamina ta naturalnie występuje wyłącznie w produktach odzwierzęcych – mięsie, rybach, jajach, mleku i przetworach mlecznych typu: sery twarogowe, jogurty, kefiry. Osoby stosujące dietę roślinną powinny sięgać po produkty wzbogacone lub suplementy.
- Zwróć uwagę by w twojej diecie nie zabrakło produktów dostarczających mikroskładników takich jak miedź i kobalt. Miedź pomaga w transporcie żelaza a kobalt jest niezbędny do syntezy B12. Źródłem tych składników są kakao, orzechy, płatki owsiane, jaja, kasza gryczana i zielone warzywa.
Dietetyk
mgr Anna Stasiak
Biografia
-„Niedokrwistość Dietetyczne wsparcie w profilaktyce i leczeniu” Magdalena Jodkiewicz ,Justyna Malinowska, Izabela Pawluk,
Baszar El-Helou, Grzegorz Bigas NCEŻ
-Niedokrwistość-jak rozpoznawać, zapobiegać i wspierać leczenie dietą ? Justyna Malinowska, Magdalena Jodkiewicz NCEŻ
„-Dieta w niedokrwistości z niedoboru żelaza” Dominika Wnęk Medycyna Praktyczna