Choroba wrzodowa charakteryzuje się powstawaniem wrzodów żołądka lub dwunastnicy, czyli ubytków błony śluzowej sięgających do warstwy mięśniowej.
Schorzenie ma charakter przewlekły, tzn po okresach bezobjawowych trwających od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy występują nawroty choroby, a wrzody mają skłonność do pojawiania się w tych samych miejscach. Do najczęstszych objawów należą ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, który może wystąpić w nocy lub wcześnie rano. Ból może też pojawić się w ciągu 1-3 godzin po posiłku. Do najczęstszych przyczyn występowania choroby wrzodowej należą: zakażenie bakterią Helicobacter pylori oraz przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Dieta jest elementem wspomagającym leczenie farmakologiczne i może wpływać na łagodzenie objawów choroby. Modyfikacja sposobu żywienia- przejście na dietę łatwostrawną jest szczególnie zalecane w okresie zaostrzenia choroby.
Zalecenia ogólne
- Spożywaj 5-6 posiłków dziennie, w regularnych odstępach czasu ( co2-3 godziny)
- Ostatni posiłek spożywaj najpóźniej 2-3 godziny przed snem.
- Spożywaj posiłki w spokojnej atmosferze i bez pośpiechu.
- Spożywaj posiłki w umiarkowanej temperaturze,
- Unikaj dosalania posiłków i używania ostrych przypraw.
- W celu odciążenia przewodu pokarmowego, stosuj metody przygotowywania potraw takie jak gotowanie w wodzie lub na parze, duszenie bez obsmażania oraz pieczenie w folii, pergaminie lub naczyniach żaroodpornych bez dodatku tłuszczu.
- Unikaj produktów smażonych (w dużej ilości tłuszczu), grillowanych ( w sposób tradycyjny), wędzonych i marynowanych.
- Unika tłustych wywarów kostnych, mięsnych i grzybowych. Zrezygnuj z tłustych dodatków do zup ( zasmażka, śmietana) oraz tłustych sosów.
- Tłuste produkty mięsne i nabiałowe zastępuj tymi o mniejszej zawartości tłuszczu.
- Unikaj tłustych i słonych przekąsek ( chipsy, krakersy), tłustych wypieków ( pączki, ciasta z kremem), fast- food’ów ( np. frytki) oraz wszelkich dań przesiąkniętych tłuszczem ( np. placki ziemniaczane)
- Ogranicz spożycie produktów które długo zalegają w żołądku ( np. grzyby) oraz tych
wzdymających ( kapusta, czosnek, cebula, por, czereśnie, śliwki) oraz ciężkostrawnych takich jak nasiona roślin strączkowych ( fasola, groch, bób, ciecierzyca, soczewica, soja) - W okresie zaostrzenia choroby ( przy silnych dolegliwościach ze strony układu pokarmowego) warto ograniczyć ilość spożywanego błonnika pokarmowego, który znajduje się głównie w pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz surowych warzywach i owocach. Spożywaj wówczas pieczywo pszenne i drobne kasze a warzywa i owoce w formie przetworzonej termicznie ( gotowane, pieczone). Pamiętaj również by oddzielać i usuwać twarde i zwłókniane części roślin (np z fasolki szparagowej, szparagów). Możesz również dodatkowo rozdrabniać produkty poprzez miksowanie i przecieranie przez sito. Jeżeli jednak produkty pełnoziarniste oraz surowe warzywa i owoce są przez ciebie dobrze tolerowane nie ma konieczności ich ograniczania zwłaszcza w okresie remisji ponieważ są źródłem cennych dla zdrowia witamin i składników mineralnych.
- Dbaj o prawidłowe nawodnienie swojego organizmu. Wypijaj minimum 1,5-2 l płynów dziennie ( oprócz wody zawartej w potrawach i produktach). Unikaj jednak napojów, które mogą pobudzić wydzielanie soku żołądkowego ( kwaśne soki np. z cytrusów, kawa, napoje gazowane, alkohol)
Modyfikacje stylu życia
- Wyeliminuj alkohol z diety
- Zrezygnuj z palenia papierosów. Palenie powoduje trudniejsze gojenie owrzodzeń oraz zwiększa ryzyko nawrotu choroby. Dym tytoniowy działa drażniąco na błonę śluzową żołądka.
- Stres nasila dolegliwości choroby wrzodowej. Jeżeli jesteś narażony na stres, wypracuj sposób radzenia sobie z nim. Przydatne będą techniki relaksacyjne np. ćwiczenia oddechowe.
- Zrezygnuj z używania gum do żucia
Opracował:
Dietetyk :mgr Anna Stasiak
Bibliografia:
- „Choroba wrzodowa- zalecenia dietetyczne”-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
-„ Jak jeść w chorobie wrzodowej?” Anna Taraszewska, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej